हाम्रो घर वरिपरि सडक सफा छ, ढल बगिरहेको छ, फोहोर समयमै उठाइएको छ भने त्यसको पछाडि बिहानैदेखि खटिने सरसफाइकर्मीको श्रम लुकेको हुन्छ । तर यो श्रम जति आवश्यक छ, त्यत्तिकै जोखिमपूर्ण पनि छ । सरसफाइकर्मीहरू दैनिक रूपमा फोहोरमैला, ढल, रसायन, धारिला वस्तु, जैविक फोहोर र रोगजन्य किटाणुसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा हुन्छन् । यस्ता...
नेपालमा आउँदो फागुन २१ गते संघीय संसदको निर्वाचन हुँदैछ। लोकतन्त्रको यो महत्त्वपूर्ण पर्व नजिकिँदै गर्दा हरेक दलका उम्मेदवार र स्वतन्त्र उम्मेदवारहरू अहिले नागरिकको घरदैलोमा पुगेर भोट मागिरहेका छन्। कसैले विकासका सपना बाँडिरहेका छन्, कसैले विगतका उपलब्धि सुनाइरहेका छन्, कसैले भावनात्मक अपिल गरिरहेका छन्। तर, मतद...
पानी जीवन हो। मानिसको अस्तित्वदेखि समाजको स्वास्थ्य र विकाससम्म पानीको भूमिका अत्यन्तै महत्वपूर्ण छ। तर हामीले दैनिक उपभोग गर्ने पानी साँच्चिकै सुरक्षित छ कि छैन भन्ने प्रश्न प्रायः बेवास्ता गरिन्छ। “पानी त सफा देखिन्छ” भन्ने सोचका आधारमा धेरैजसो मानिसहरू बिना परीक्षण पानी प्रयोग गरिरहेका छन्, जुन दीर्घकालीन रूपमा ...
नेपालमा हरेक निर्वाचनसँगै राजनीतिक दलहरूका घोषणापत्र सार्वजनिक हुने गर्छन्। ती घोषणापत्रहरूमा विकास, समृद्धि, रोजगारी, पूर्वाधार, शिक्षा, स्वास्थ्य, ऊर्जा, सडक, उद्योग जस्ता विषयहरू आकर्षक शब्दावलीका साथ प्रस्तुत गरिन्छन्। तर ती सबै विकासका सूचीहरूमा एउटा अत्यन्तै आधारभूत र जनस्वास्थ्यसँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय ‘सर...
नेपाल सरकारले २०७६ साल असोज १४ गते (३० सेप्टेम्बर २०१९) देशलाई खुला दिसामुक्त (ODF) राष्ट्र घोषणा गर्यो। यस ऐतिहासिक उपलब्धि हासिल गर्न सरकार तथा विभिन्न विकास साझेदारहरूको उल्लेखनीय लगानी र प्रयास रह्यो। तथापि, यस घोषणापछि पनि ग्रामीण नेपालका धेरै समुदायहरूमा खुला दिसा गर्ने अभ्यास पूर्ण रूपमा अन्त्य हुन न...
अहिलेको सरकारको मुख्य जिम्मेवारी देशलाई निष्पक्ष र समयमै निर्वाचन तर्फ लैजानु हो । जेन्जी आन्दोलन, राजनीतिक सहमति र जनअपेक्षाले यही सीमित म्यान्डेट दिएको यो सरकारलाई संरचनात्मक हेरफेर वा प्रशासनिक आतंक मच्चाउने कुनै नैतिक वा राजनीतिक अधिकार छैन । तर दुर्भाग्य, अहिलेका केही मन्त्रीहरू आफूलाई पूर्ण कार्यकालको शक्तिशा...
नेपालमा नयाँ संविधानले दिएको खुशी सँगै खानेपानी तथा सरसफाइ क्षेत्रमा काम गर्ने अभियन्ताहरुलाई थप उत्साहित तुल्याईदियो। यसको कारण थियो संविधानको धारा ३५ मा खानेपानी तथा सरसफाइलाई मानव अधिकारको रुपमा स्थापित गरिनु । नयाँ संविधानको घोषणा लगत्तै स्थानीय तहको निर्वाचन भएको थियो। त्यो निर्वाचनमा धेरैले खानेपानी तथा सर...
नेपालमा ग्रामीण विकासको आधारस्तम्भका रूपमा खानेपानी आपूर्ति परियोजनाहरूलाई लिइन्छ । सुरक्षित र नियमित खानेपानीको पहुँचले स्वास्थ्यमा सुधार, समयको बचत, महिला सशक्तीकरण तथा समग्र जीवनस्तर उकास्न महत्वपूर्ण भूमिका खेलेको छ। तर विडम्बनापूर्ण यथार्थ के छ भने, धेरै ग्रामीण क्षेत्रमा निर्माण सम्पन्न भएका खानेपानी प्रणालीह...
गुणस्तरीय खानेपानी तथा सरसफाइ सेवा सबै नागरिकको अधिकारको विषय हो । नेपालको संविधान धारा ३५ (४) ले पनि शुद्ध खानेपानी तथा सरसफाइ सेवा उपभोग गर्न पाउनु नागरिकको मौलिक अधिकारको रुपमा प्रत्यायोजन गरेको छ । यसका लागि तीनै तहका (संघ, प्रदेश र स्थानीय) सरकारको कार्यक्षेत्र एवं गन्त्तव्य पनि अन्ततगत्व वडा वस्ती र त्यहाँ...
पाँच वर्ष ललितपुरको लगनखेलमा अवस्थित सेनाको राजदल ब्यारेकले आकाशबाट परेको पानी जमिनमुनि पठाउन भनी ५१ वटा रिचार्ज बेल बनाएको छ । आकाशबाट परेको पानी सङ्कलन गर्न बनाइएको इनारलाई नै रिचार्ज बेल भनिन्छ । आकाशबाट परेको पानी छतको किनारमा जडान भएको पाइपमार्फत ट्याङ्कीमा जम्मा गरिन्छ र पानीलाई जमिनमुनि पठाइन्छ । उक्त ब्य...
