• सात बुँदे घोषणापत्र पछि नेपालमा WASH वित्तीय लगानी : अवसर र चुनौती

    काठमाडौ : ललितपुरमा सम्पन्न Global South WASH Financing and Sustainability Conference 2026 ले जारी गरेको सात बुँदे घोषणापत्र सम्मेलनको औपचारिक निष्कर्ष मात्र होइन, नेपाल सहित ग्लोबल साउथका देशहरूको WASH (खानेपानी, सरसफाइ तथा स्वच्छता) भविष्यका लागि रणनीतिक मार्गचित्रका रूपमा आएको छ। सम्मेलनले सुरक्षित WASH सेवामा रहे...

  • Men Need to Cry, Speak, and Heal

    For generations, South Asian society has conditioned men to believe that strength means silence. From early childhood, boys are told, “Be a man,” “Don’t cry like a girl,” “Crying is for girls.” These sentences are spoken casually at home which are reinforced by culture, and echoed across Nepal, India, Pakistan, Ban...

  • जहाँ पानी बग्छ, त्यहाँ समानता बढ्छ

    मानव सभ्यताको विकास पानीसँगै सुरु भयो, र आज पनि हाम्रो अस्तित्वको मूल आधार पानी नै हो । तर विडम्बना के छ भने, यही जीवनदायी स्रोतको पहुँच आज विश्वभर समान छैन । २२ मार्चमा मनाइने विश्व पानी दिवस २०२६ ले यस वर्ष एउटा गहिरो सन्देश दिएको छ “जहाँ पानी बग्छ, त्यहाँ समानता बढ्छ ।” यो केवल नारा होइन, यो विश्वव्यापी यथार्...

  • सुशासन र दिगो सरसफाइः कर्णालीको प्रेरणादायी यात्रा र चुनौती

    सरसफाइ गुरुयोजना २०६८ लागू भएपश्चात देशव्यापी रुपमा दन्किएको सरसफाइ तापले कर्णाली प्रदेश पनि अछुतो रहन सकेन । भौगोलिक विकटता, आर्थिक अभाव र जनचेतनाका हिसाबले केही पछि परेको कर्णालीका पहाडी जिल्लाहरुलाई खुलादिसामुक्त गर्नु चानचुने कुरा थिएन । यद्दपी, तत्कालिन जिल्ला खानेपानी सरसफाइ तथा स्वच्छता समन्वय समितिको नेत...

  • सुरक्षित खानेपानी तथा सरसफाइ पहुँचः महिला र बालिकाको अधिकार र न्यायको आधार

    विश्वभर सुरक्षित खानेपानी तथा सरसफाइको पहुँचलाई मानव अधिकारको रूपमा मान्यता दिइएको छ । तर आज पनि यसको अभावले सबैभन्दा बढी असर महिला र बालिकाहरूले भोगिरहेका छन् । हेर्दा सामान्य लाग्ने खानेपानी तथा सरसफाइको अभाव वास्तवमा महिला तथा बालिकाको स्वास्थ्य, शिक्षा, सुरक्षा र सम्मानसँग प्रत्यक्ष रूपमा जोडिएको विषय हो । त्यस...

  • सरसफाइकर्मीले पेशागत तथा स्वास्थ्य सुरक्षामा किन ध्यान दिनुपर्छ ?

    हाम्रो घर वरिपरि सडक सफा छ, ढल बगिरहेको छ, फोहोर समयमै उठाइएको छ भने त्यसको पछाडि बिहानैदेखि खटिने सरसफाइकर्मीको श्रम लुकेको हुन्छ । तर यो श्रम जति आवश्यक छ, त्यत्तिकै जोखिमपूर्ण पनि छ । सरसफाइकर्मीहरू दैनिक रूपमा फोहोरमैला, ढल, रसायन, धारिला वस्तु, जैविक फोहोर र रोगजन्य किटाणुसँग प्रत्यक्ष सम्पर्कमा हुन्छन् । यस्ता...

  • भोट माग्न आउने उम्मेदवारलाई सोधौं, खानेपानी र सरसफाइका यी प्रश्न

    नेपालमा आउँदो फागुन २१ गते संघीय संसदको निर्वाचन हुँदैछ। लोकतन्त्रको यो महत्त्वपूर्ण पर्व नजिकिँदै गर्दा हरेक दलका उम्मेदवार र स्वतन्त्र उम्मेदवारहरू अहिले नागरिकको घरदैलोमा पुगेर भोट मागिरहेका छन्। कसैले विकासका सपना बाँडिरहेका छन्, कसैले विगतका उपलब्धि सुनाइरहेका छन्, कसैले भावनात्मक अपिल गरिरहेका छन्। तर, मतद...

  • खानेपानीको परीक्षण किन गराइरहनुपर्छ ?

    पानी जीवन हो। मानिसको अस्तित्वदेखि समाजको स्वास्थ्य र विकाससम्म पानीको भूमिका अत्यन्तै महत्वपूर्ण छ। तर हामीले दैनिक उपभोग गर्ने पानी साँच्चिकै सुरक्षित छ कि छैन भन्ने प्रश्न प्रायः बेवास्ता गरिन्छ। “पानी त सफा देखिन्छ” भन्ने सोचका आधारमा धेरैजसो मानिसहरू बिना परीक्षण पानी प्रयोग गरिरहेका छन्, जुन दीर्घकालीन रूपमा ...

  • दलको घोषणापत्रमा सरसफाइलाई प्राथमिकता दिऔं

    नेपालमा हरेक निर्वाचनसँगै राजनीतिक दलहरूका घोषणापत्र सार्वजनिक हुने गर्छन्। ती घोषणापत्रहरूमा विकास, समृद्धि, रोजगारी, पूर्वाधार, शिक्षा, स्वास्थ्य, ऊर्जा, सडक, उद्योग जस्ता विषयहरू आकर्षक शब्दावलीका साथ प्रस्तुत गरिन्छन्। तर ती सबै विकासका सूचीहरूमा एउटा अत्यन्तै आधारभूत र जनस्वास्थ्यसँग प्रत्यक्ष जोडिएको विषय ‘सर...