
सिरहा : सिरहा जिल्लाका सिरहा, कर्जन्हा र कल्याणपुर नगरपालिकाका ३४ जना अगुवा किशोरीहरु एकै स्थानमा भेला भई महिला तथा किशोरीहरुको मर्यादित महिनावारी अधिकारका सवालमा पैरवी गर्न एकजुट भएका छन् ।
समाजमा विद्यमान रीतिरिवाज र कुसंस्कारका कारण बालिकाहरुले आफ्नो महिनावारी समयमा विभिन्न कुराहरुमा रोकावट हुने गरेको, खानेकुरा, व्यक्तिगत सरसफाइ गर्ने कुरा र आवश्यक स्वच्छता सााग्रीको सहज उपलब्धता समेतमा कठिनाइ भएकाले किशोरी आवाज सञ्जाल मार्फत यसबारे पैरवी गर्ने भएका हुन् ।
सिरहाको मिर्चैयामा आयोजित महिनावारी स्वच्छता व्यवस्थापन सम्बन्धी पैरवी कार्यशालामा आफ्नो सम्मानपूर्वक बाँच्न पाउने अधिकारका लागि संगठित भएर आवाज उठाउने किशोरीहरुले प्रतिबद्धता जनाएका छन् । किशोरीहरुले विद्यालय, समुदाय तथा सार्वजनिक स्थलहरुमा महिलामैत्री खानेपानी, सरसफाइ तथा स्वच्छताको सुविधा उपलब्धका लागि पहल गर्ने र सरोकारवाला निकाय तथा जिम्मेवार पदाधिकारीहरुलाई यस बारे प्रश्न गर्ने जनाएका छन् ।
कार्यशालामा नेपालको संविधान र विभिन्न कानूनहरुले महिनावारी सम्बन्धी हुने सबै किसिमका छुवाछुत वा भेदभाव अमानवीय व्यवहारहरू हुन् भनी दण्डनीय बनाएको बारे पनि चर्चा गरिएको थियो ।
इन्दु साहको संयोजकत्वमा किशोरी आवाज सञ्जाल गठन

भेलामा उपस्थित किशोरीहरुले आगामी दिनमा समेत संगठित भएर कार्य गर्ने उद्देश्यले इन्दु साह (कर्जन्हा, सिरहा) को संयोजकत्वमा ३४ सदस्यीय किशोरी आवाज सञ्जाल गठन गरेका छन् । त्यसै गरी संजना साह सिरहा, नेहाकुमारी पूर्वे, कल्याणपुर र इन्दु साह, कर्जन्हा रहेको नगरपालिका स्तरको किशोरी समूह समेत गठन गरेका छन् । आगामी दिनमा आ–आफ्नो पालिकाका अन्य अगुवा किशोरीहरुलाई समेत समेटेर बालबिबाह, किशोरी शिक्षामा साथी शिक्षकका रुपमा कार्य गर्ने जनाएका छन् ।
सहभागीहरुले संविधान, कानुन र राष्ट्रिय तथा अन्तराष्ट्रिय प्रतिवद्धताहरुले समेत महिला तथा किशोरीको मर्यादित महिनावारीको अधिकारलाई आधारभुत मानव अधिकारका रुपमा सुनिश्चितता गरेको छ भन्ने बारे छलफल गर्दै नेपालमा भने यस सम्बन्धमा पर्याप्त कानून तथा भएका कानूनको प्रभावकारी कार्यान्वयन नहुँदा यस सम्बन्धी समस्याहरु समाधान हुन नसकेको विचार व्यक्त गरेका छन् ।
उनीहरुले राष्ट्रिय मर्यादित महिनावारी नीति २०७५ को मस्यौदालाई तुरुन्त कानूनको रुपमा पास गर्न, विद्यालयहरुमा निःशूल्क प्याडको उपलब्धता, प्रयोग गरेको प्याडको उचित व्यवस्थापन, किशोरीहरुमा मनोसामाजिक परामर्श जस्ता सुविधामा राज्य र स्थानीय सरोकारवाला निकायहरुले अविलम्ब कदम चाल्नु पर्ने तर्फ आवाज उठाएका छन् ।
सवल नेपालका खानेपानी सरसफाइ तथा स्वच्छता परियोजना संयोजक भीम शाहीले मिथिला समाज तथा परिवारमा महिनावारीलाई बार्ने त्यत्ति कठोर चलन नरहे पनि घरपरिवार, विद्यालय र सामाजिक/सार्वजनिक संस्थाहरुमा महिला तथा किशोरीमैत्री खानेपानी, सरसफाइ तथा स्वच्छता सुविधाहरुको अभाव भएका कारण बालिकाहरुलाई असुविधा भएको बताउनुभयो ।
वहाँका अनुसार धेरैजसो सरकारी÷सामुदायिक विद्यालयहरुमा महिला/बालिका मैत्री शौचालय नहुनु, भएका शौचालयमा पनि पानीको सुविधा नहुनु महिनावारी स्वच्छता व्यवस्थापनमा आवश्यक अन्य सुविधा नहुनु जस्ता समस्याहरु साझा सवालको रुपमा रहेको छ ।
कार्यशालाको सहजीकरण सवल नेपालकी अध्यक्ष जुना गिरी र पोषण तथा स्वच्छता अधिकृत भवानी रायले गर्नु भएको थियो भने कार्यक्रमको व्यवस्थापनमा वेल्टहंगर हिल्फे र यसको साझेदार संस्था सवल नेपालले सहयोग गरेको थियो ।



1892 पटक हेरिएको 

