
काठमाडौ : धेरै अभिभावकलाई लाग्न सक्छ, बच्चाको दिसा त सानो हुन्छ, खासै खतरनाक हुँदैन। तर विशेषज्ञहरू भन्छन्, ‘बच्चाको दिसा पनि वयस्क व्यक्तिको दिसा जस्तै जत्तिकै खतरनाक हुन्छ।’ यसलाई खुला ठाउँमा वा फोहोरमै फाल्दा परिवार र समुदाय दुवै गम्भीर स्वास्थ्य जोखिममा पर्छन्।
१. स्वास्थ्य सुरक्षा
बच्चाको दिसामा विभिन्न प्रकारका ब्याक्टेरिया, भाइरस र परजीवी हुन्छन्। यी रोगाणुका कारण झाडापखाला, हैजा, टाइफाइड, हेपाटाइटिस जस्ता रोग सजिलै फैलिन्छन्। खुला ठाउँमा फाल्दा बच्चा मात्र होइन, सम्पूर्ण परिवार संक्रमणमा पर्न सक्छ।
२. सरसफाइ र वातावरणीय प्रभाव
खुला ठाउँमा फालिएको दिसाले दुर्गन्ध फैलाउँछ र वातावरण प्रदूषित बनाउँछ। यसले इनार, धारा, पोखरी वा खोल्सीजस्ता खानेपानीका स्रोतहरूलाई दूषित गर्न सक्छ। अस्वच्छ वातावरणमा कीरा–फट्याङ्ग्रा बढ्छन्, जसले रोगलाई अझ छिटो फैलाउँछ।
३. सामाजिक र व्यवहारिक कारण
बच्चाको दिसा शौचालयमै फाल्ने बानीले परिवारमा सरसफाइ संस्कार बस्छ। यसले घरपरिवारलाई जिम्मेवार बनाउँछ र समुदायलाई खुला दिसा मुक्त बनाउन सहयोग पुर्याउँछ।
४. दीर्घकालीन फाइदा
शुरुमा झन्झटिलो लागे पनि बच्चालाई सानै उमेरदेखि शौचालय प्रयोग गर्न सिकाउँदा दीर्घकालमा ठूलो फाइदा हुन्छ। यसले रोग–व्याधि घटाउँछ, उपचार खर्च बचाउँछ र परिवारलाई स्वस्थ जीवनतर्फ डोर्याउँछ।
त्यसैले, बच्चाको दिसा सानो छ भनेर बेवास्ता नगर्नुहोस्। यो पनि वयस्क व्यक्तिको दिसा जस्तै खतरनाक हुन्छ। परिवार र समुदायलाई सुरक्षित राख्न यसको व्यवस्थापन सधैं शौचालयमै गर्न आवश्यक छ।


231 पटक हेरिएको 

