
काठमाडौं : नेपालीको दोस्रो ठूलो चाड तिहारको मुख्य दिन आज भाइटीका मनाइँदैछ । आज दिदीबहिनीले आफ्ना दाजुभाइलाई श्रद्धा, आस्था र निष्ठाका साथ पञ्चरंगी वा सप्तरंगी टीका लगाइदिँदै दीर्घायु, आरोग्य र ऐश्वर्य प्राप्तिको कामना गर्दछन् ।
दाजुभाइले पनि दिदीबहिनीलाई टीका लगाइदिएर दक्षिणा, उपहार आदि दिने चलन छ । दिदीबहिनीलाई पूजा गर्नाले ऐश्वर्य प्राप्त हुने शास्त्रीय मान्यता छ।
भाइटीका जस्तो चाडपर्वमा घर सफा गर्नेदेखि माला, दीयो, मिठाइ र भेटवस्तुहरू प्रयोग गर्ने भएकाले धेरै फोहोर उत्पादन हुन्छ । यस्तो बेला फोहोर व्यवस्थापन सचेत रूपमा गर्न सके चाडपर्व अझ रमाइलो र वातावरणमैत्री बन्छ ।
फोहोर व्यवस्थापनमा अपनाउनै पर्ने ६ उपाय
१. स्रोतमै फोहोर छुट्याउने
√ जैविक : किचन फोहोर, फूलमाला, बासी खानेकुरा आदि र अजैविक : प्लास्टिक, कागज, टिन आदि छुट्याएर राख्नुहोस् ।
√ घरमै दुईवटा डस्टबिन प्रयोग गर्नुहोस्, हरियो डस्टबिन जैविकका लागि र निलो अजैविकका लागि ।
२. कम्पोस्ट बनाउने
√ माला, फूल, पात जस्ता जैविक फोहोरलाई नफ्याँकी कम्पोस्ट बनाउन प्रयोग गर्न सकिन्छ ।
√ फूलहरूमाथि राखिएको तेल वा दीयोको बाक्लो भाग अलग गरेर मात्रै कम्पोस्टमा हाल्नुहोस् ।
३. पुनःप्रयोग र पुनर्चक्रण
√ प्लास्टिकका डिब्बा, बोटल वा मिठाइका डब्बा अर्को वर्षका लागि प्रयोग गर्न मिल्ने गरी सुरक्षित राख्नुहोस् ।
√ पुनर्चक्रण गर्ने फोहोर (प्लास्टिक, कागज, टिन) स्थानीय स्क्र्याप कलेक्सन सेन्टरमा दिनुहोस् ।
४. सामूहिक सरसफाइमा सहभागिता
√ टिका पछि घर अगाडिको सडक वा टोलमा सरसफाइ अभियान सञ्चालन गर्नुहोस् ।
√ छिमेकीसँग मिलेर फोहोर संकलन गरी नगरपालिका वा वडाको फोहोर गाडीमा बुझाउनुहोस् ।
५. दीयो र तेलको व्यवस्थापन
√ प्रयोग भइसकेका दीयोमा भएको तेल वा बाती नालीमा नहाल्नुहोस्, किनभने यसले नाली बन्द गर्न सक्छ ।
√ बाती र तेलजस्ता फोहोरलाई सुख्खा फोहोरमा छुट्याएर व्यवस्थापन गर्नुहोस् ।
६.‘कम प्रयोग, कम फोहोर’ सिद्धान्त
√ प्लास्टिकका सजावटभन्दा प्राकृतिक सजावट (फूल, पात, रङ्गीन कागज) प्रयोग गर्नुहोस् ।
√ आवश्यक मात्रामा वस्तु किन्ने बानी बसाल्नुहोस्, अनावश्यक प्याकेजिङ कम गर्नुहोस् ।
रमाइलो चाडसँगै स्वच्छ र वातावरणमैत्री व्यवहार अपनाउँदा भाइटीका अझ अर्थपूर्ण र दिगो बन्छ ।


394 पटक हेरिएको 

