विचार/ब्लग

♦ श्रृजना कार्की नेपाल खुलादिसामुक्त्त घोषणा पश्चात पूर्ण सरसफाइको अभियानमा लागी रहेको अवस्था छ । विभिन्न नगरपालिका र गाउँपालिकाहरुले खानेपानी, सरसफाइ र स्वच्ता योजना बनाएर पूर्ण सरसफाइका कार्यक्रमहरु कार्यान्वयन गरिरहेका छन् । कतिपय स्थानीय सरकारले भने पूर्ण सरसफाइ उन्मुख नमुना समुदाय तथा स्वस्थ समुदायहरु घ...

♦ गुणराज श्रेष्ठ पृष्ठभूमि महिनावारी महिलाहरूको प्रजनन स्वास्थ्यसँग सम्बन्धित जैविक प्रक्रिया हो भन्ने तथ्यका वावजुद हाम्रो समाजमा यससँग सम्बन्धित अनेकौं कुरीतिहरू व्याप्त छन् । यी कुरीतिहरूले परम्परागत, धार्मिक र सांस्कृतिक आडभरोसा पाएका छन्, जसले गर्दा किशोरी र महिला अझै शिक्षा, सरसफाइ, स्वच्छता र स्...

◊  गोविन्द खड्का थरीथरीका झाँकी सहितको जनसहभागिताले २०७२ जेष्ठ २३ गते घोराही बजार शोभायमान देखिन्थ्यो । पूरै जिल्ला यहीँ नै उर्लिएझैंँ लाग्ने यो भेला दाङ जिल्लालाई देशको चौधौं खुला दिसामुक्त जिल्ला घोषणा गर्नका लागि जुटेको थियो । जिल्लालाई खुला दिसामुक्त बनाउने अभियान सञ्चालनका क्रममां अभियन्ताहरूले यहाँ अपनाएक...

नेपालमा सञ्चालित सरसफाइ अभियान चर्पी निर्माण र प्रयोगको सीमित परिधिमा मात्र सीमित रहेन। यस अभियानले समाजमा बहुआयामिक प्रभावहरू पार्‍यो । यस अभियानले देशको जनस्वास्थ्य र वातावरणीय सरसफाइ प्रवर्धन एवं सामाजिक–आर्थिक समुन्नतिमा टेवा पुर्‍याउने प्रभावहरू निम्नलिखित छन् : क. एकीकृत विकास प्रक्रियाको अवलम्...

केही कुराको प्रयोग सामूहिक स्तरमा गरिन्छ, जस्तो खेल मैदान, भने केहीको प्रयोग व्यक्तिगत स्तरमा गरिन्छ, जस्तो लुगा। पहिले सबैले सूर्य हेरेर समयको ज्ञान लिन्थे, पछि घण्टाघरमा घडी राखेर सामुदायिक स्तरमा गर्न थाले, अझ हाते घडी बने पछि व्यक्तिगत स्तरमा । हरेक कुरालाई पर्सनलाइज्ड गर्न सकेमा व्यापारको स्कोप पनि ह्वात्त बढ्...

Sustainable sanitation and climate change भन्ने नाराका साथ विश्व चर्पी दिवस २०२० विश्वभर विभिन्न कार्यक्रमहरुको आयोजना गरी मनाईदैछ । आज भन्दा ठीक ४ बर्ष अघि अर्थात सन् २०१६ मा भने विश्व चर्पी दिवसको नारा थियो “चर्पी र रोजगारी” । त्यत्तिबेला नेपालमा चर्पी निर्माणको काम धमाधम चलिरहेको थियो । हिमाल, पहाड, तराई जताततै निर्...

काठमाडौ : आज विश्व शौचालय दिवस नेपालमा पनि मनाईदैछ । मानव सभ्यतासँग जोडिएको शौचालय मानिसका लागि आधारभूत आवश्यकता हो । शौचालय निजी घरघरमा मात्र भएर पुग्दैन । व्यवस्थित शहरका लागि सार्वजनिक शौचालय पहिलो शर्त हो । तीब्र शहरीकरण र बढ्दो जनसंख्याका कारण सार्वजनिक शौचालयको आवश्यकता बढ्दो क्रममा रहेपनि ती पर्याप्त छैनन् । काठ...

नेपालमा सरसफाइ अभियानको व्यवस्थित थालनी गुरूयोजना तर्जुमा पश्चात भए तापनि त्यस अघि पनि सरसफाइ कार्यक्रमहरू सञ्चालित नभएका होइनन् । संगठित रूपमा सञ्चालन नभए पनि त्यतिखेर सञ्चालित सरसफाइ कार्यक्रमहरूबाट हासिल भएका अनुभव र सिकाईहरू भने नेपालको समग्र खुला दिसामुक्त अभियानका आधारस्तम्भ बन्न पुगे । गुरूयोजना लगायतका नीति...

वैचारिक धरातल विश्व स्तरमा युगौंदेखि नै व्यापक रूपमा ‘दिमाग प्रधान’ सोचबाट सरसफाइ क्षेत्रको विकास निर्देशित हुँदै आएको देखिन्छ । जुन सोच अन्तर्गत सरसफाइको ज्ञानात्मक पक्षमा बढी जोड दिइन्छ । साथै मौजुदा सिद्धान्तहरूको सहारा लिई सघन रूपमा कारण र परिणामको खोजी गरिन्छ । यसका अतिरिक्त चुनौती सम्बोधनका लागि प्रायःजसो ...

♦ अर्जुन दाहाल “शौच गर्न हामीजस्तो जहाँसुकै जान नसक्नेका लागि त चर्पी नभइ नहुने कुरा रहेछ, चर्पी बनेपछि मलाई धेरै राहत भएको छ, चर्पीले दिएको सुविधाको तुलनामा त यो खर्च धेरै पनि होइन” उहाँले आफ्नो अनुभव सुनाउनुभयो । ४५ वर्षका राजकुमार सदाको बासस्थान नजिकै कमला नदी छ, जुन नदीले धनुषा र सिरहा जिल्लाको सीमाको पन...