नयाँ युगमा सरसफाइ विश्वव्यापीकरण र आधुनिकीकरणको प्रभावले आजको मानव समुदाय विश्व घटना परिघटनासँग अनभिज्ञ छैन । विज्ञान र प्रविधीको तीव्र विकासका कारण आज विश्व समुदाय नै एउटा परिवार जस्तो भएको छ । सूचना तथा संचार क्षेत्रमा देखापरेको नयाँ नयाँ खोज र यातायातको सहज पहुँचका कारण एक मूलूकले हासिल गरेको उपलब्धिसँग आज अर...
बुद्ध भनेपछि नेपालमा जन्मेको भनेर भन्नै पर्छ अनि कतै लुम्बिनी भन्यो कि नेपालमा छ भनेर कराउनै पर्छ हामीलाई । यति नगरी नेपालीहरु राष्ट्रवादी कहलाइँदैन । तर भन्नुस् कति घण्टा शौच नगरी बस्नसक्नुहुन्छ लुम्बिनीमा ? लुम्बिनी भन्ने बितिक्कै गर्व गर्ने कुरा मात्र हुन्छ कि पेट मिचेर शौच रोकेर बस्नुपर्ने ठाउँ हो भनेर पनि सोच्नु...
शहरीकरण एउटा जटिल सामाजिक—आर्थिक रुपान्तरण प्रक्रिया हो। यसले ग्रामिण स्वरुपलाई शहरमा परिवर्तन गर्ने मात्र नभई स्थानीय जीवनशैली, संस्कार, आनीबानीमा समेत प्रत्यक्ष र ठोस परिवर्तन ल्याउँछ । यसबाहेक बढ्दो र अनियन्त्रित शहरीकरणले शहरी सौन्दर्यको साथै वातावरण र जनस्वास्थ्यमा समेत प्रत्यक्ष नकारात्मक असर पर्दछ । शहरीक...
काठमाडौ : हालै हेटौडामा सम्पन्न राष्ट्रिय सभा उपनिर्वाचनमा मतदान गर्नु अघि साबुन पानीले हात धुनुपर्ने व्यवस्था गरिएको थियो । अघिल्लै दिन समाचार आयो : कोरोनाबाट बच्नका लागि साबुन पानीले हात धोएरमात्र मतदान गर्नुपर्ने । कोरोना कहर बढ्दै जाँदा कहिल्यै परिवर्तन नहुने एउटै सन्देश हो : साबुन पानीले मिची मिची हात धुनुपर्छ ...
मेरो घरको भुइतलामा किरना पसल छ। जहाँ दुई-तीन दिन अघि पिउने पानीको जार बोक्ने गाडी आएर रोकियो। गाडीमा चालक सहित ४ जना। दुई जना चालकको छेउमा, १ जना पछाडि । पानीको जार राख्न र हिसाब गर्न दुई जना झरे तर एउटाको मास्क छैन अनि अर्कोको मास्क च्यापुमा। मैले यस्तो बेलामा पनि यस्तो काममा हिंडेको मान्छे मास्क लाउनु पर्दैन भनेक...
विनोद कुमार महतो/जनकपुरधाम : न त कुनै रंग छ, न कुनै स्वाद छ र न त कुनै गन्ध छ । यी तीनै चिज हो जसलाई जहाँ पनि जसरी जेमा मिलाए पनि रुप, आकार, स्वाद गन्ध र रंगमा परिवर्तित हुन्छ जान्छ । स्वादहिन, गन्धहिन, रंगहिन भनेर कसैलाई प्रश्न गर्दा पनि पानी भनेर सहजै जवाफ आउँछ होला । हो, आज हामी कुरा गर्दै छौ, यस धर्तीमा प्रकृतिले द...
विश्वमा जलस्रोतमा ब्राजिलपछि दोस्रो स्थानमा नेपालको नाम आउँछ। मुलुक जलस्रोतमा धनी छ भनेर हामी कहिल्यै थाक्दैनौं। तर यहाँ हिमाल र पहाडी क्षेत्र भएर सानाठूला गरी ६ हजारभन्दा बढी खोलानाला बग्ने गर्छन्। राष्ट्रका विद्यमान राष्ट्रिय गौरवका २४ आयोजनामध्ये मेलम्चीको सर्वाधिक चर्चित एव बहुप्रतीक्षित खानेपानी आयोजना निर्माण...
नेपाल लगायत विश्वका विभिन्न मुलुकहरूमा फोहरमैलाको समस्या दिनप्रतिदिन बढ्दै गइरहेका छन् । सहरी क्षेत्रमा ग्रामीण क्षेत्रबाट तीव्र रूपमा बसाइँसराइ, बढ्दो जनसंख्याको चाप र सहरी विलासिताको उपभोगका कारण फोहरको मात्रामा समेत वृद्घि भएको र तिनको सही रूपमा व्यवस्थापन हुन नसक्दा फोहरमैलाको समस्या उत्पन्न भएको देखिन्छ । फोहर...
जब सम्म हामी नदीलाई नालीका रुपमा बुझ्छौँ तब सम्म नदी नदी हुदैन। नदी नाली भएर के फरक पर्छ त ? नदी नदी भएको भए काठमाडौँलाई किन मेलम्ची चाहिन्थ्यो ? अर्को रोचक कुरा, यदि मेलम्ची काठमाडौँको रैथाने नदी भएको भए के काठमाडौँमा खानेपानी पर्याप्त हुन्थ्यो ? हिमालय पर्वतको इतिहास पृथ्वीको अरु कुनै पनि पर्वत शृंखलाको इतिहा...
♦ श्रृजना कार्की नेपाल खुलादिसामुक्त्त घोषणा पश्चात पूर्ण सरसफाइको अभियानमा लागी रहेको अवस्था छ । विभिन्न नगरपालिका र गाउँपालिकाहरुले खानेपानी, सरसफाइ र स्वच्ता योजना बनाएर पूर्ण सरसफाइका कार्यक्रमहरु कार्यान्वयन गरिरहेका छन् । कतिपय स्थानीय सरकारले भने पूर्ण सरसफाइ उन्मुख नमुना समुदाय तथा स्वस्थ समुदायहरु घ...
